Sa nhân đỏ khô
Trong từ điển thực vật, cây sa nhân được gọi với tên khoa học là Amomum xanthioides, họ Gừng. Cây sinh sống và phát triển tự nhiên dưới tán lá cây trong rừng, thời điểm thu hoạch là khi quả chín. Đây là một giống thực vật thân thảo, mọc theo khóm và sống lâu năm. Chiều cao trung bình của cây sa nhân là từ 1.5 - 2m. Lá khá dài, ước chừng 25 - 35cm, chiều rộng là 10 - 15cm, nhẵn bóng và có màu xanh đậm ở mặt trên, còn mặt dưới nhạt hơn. Rễ cây có một đặc điểm là mọc theo chiều ngang chứ không ăn sâu dưới đất.
Sa nhân đỏ (Amomum villosum) có màu hoa đặc trưng với 2 vạch vàng và đỏ. Quả của cây màu đỏ hoặc xanh lục, hình cầu, thời điểm tháng 7 - 8 hàng năm là lúc quả chín, có các u nhỏ nằm trong hạt.
Trong thực phẩm, Sa nhân đỏ có thể tán bột để uống hoặc làm gia vị trong một số món ăn để kích thích tiêu hóa.
Sa nhân có vị cay, tính ấm, dùng trong các món hầm, cháo, canh để hỗ trợ tiêu hóa, trị đầy bụng và giảm đau dạ dày. Các món ăn phổ biến bao gồm cháo sa nhân (thịt gà/xương heo), dạ dày lợn hầm sa nhân, và cháo sa nhân hạt sen.
Các món ăn chữa bệnh từ sa nhân:
Dạ dày lợn hầm sa nhân: 6g sa nhân rửa sạch, hầm cùng một chiếc dạ dày lợn đã rửa sạch, thái chỉ.
Cháo sa nhân: Nấu cháo gạo tẻ với thịt gà hoặc xương heo, thêm sa nhân sấy khô.
Cháo cháy cơm sa nhân: Kết hợp 6g sa nhân, 150g cháy cơm, 12g thần khúc, 12g sơn tra, 12g hạt sen, 3g kê nội kim và 300g gạo tẻ.
Các món hầm/canh khác: Sử dụng sa nhân như một loại gia vị trong các món hầm với thịt heo, gà để gia tăng hương vị.
